Muziek uit de (nog niet zo) oude doos, of:

 

"What memories are made of!"

 

door

 

Rien van Binnendijk

 

 

 

Sinds mijn vader mij de liefde en kunde voor orgelimprovisatie en gemeentezang heeft bijgebracht, zijn er meerdere momenten en gelegenheden geweest, waarop ik een fraai orgel tot mijn beschikking had en er opnameapparatuur voor handen was.

Hoewel de tijdsperioden soms kort op elkaar liggen, geven ze een zekere ontwikkeling en groei weer van een aanvankelijke zoektocht vermengd met vleugjes puberale onzekerheid, die langzamerhand een koers gaat volgen van meer helderheid, verbreding en diepgang.

 

De opnamen werden gemaakt over twee perioden, van 1981-1986 en van 1988-1991, toen ik respectievelijk leerling op het VWO in Waalwijk was en later student theologie in Utrecht. De eerste serie betreft opnamen uit diverse kerken (Besoyen, Heusden, Groningen, Utrecht). De tweede serie werd gemaakt over een tijdsbestek van 4 jaar, steeds op het Thomas Houben orgel in de Hervormde Kerk van Sprang Capelle (Noord Brabant). Hierbij werden orgelstukken en improvisaties afgewisseld met zang, blokfluit en vioolspel.

 

Zoals toen gebruikelijk werden geluidsopnames gemaakt op een bandrecorder of een cassettedek. Bij dit soort media met magneetbanden is het risico niet uitgesloten dat de banden de tand des tijds niet doorstaan en langzamerhand verteren of de muziek zelf vervormd raakt. Mijn broer Rob, uitermate bekwaam in het bewerken van geluidsopnamen en zelf een verwoed verzamelaar en restaurateur van allerlei audio apparatuur, heeft mij in augustus 2015 verrast met een dubbel-cd geschikt voor publicatie, waarop hij alle werken digitaal heeft omgezet en waar nodig geremasterd. Chapeau Rob!

 

Tussen 2000 en 2012 (Periode 3) maakte ik opnamen met behulp van een digitale videorecorder, waarbij de kwaliteit van het geluid het helaas niet haalt bij die van een recorder.

Maar het waren vooral de orgels die het hem deden: de Oude Kerk van Delft (Bätz), de kathedraal van het Franse Orléans (Cavaillé Coll), de Stiftskirche St. Maria Himmelfahrt in het Duitse Kleve (Rieger) of het onmetelijk grote orgel in de kathedraal van het Hongaarse Esztergom (Mooser; Gyula Vagi/János Farkas).

 

Met de aanschaf van een redelijk professionele Olympus recorder in 2016 breekt een neiuwe bloeitijd van orgelspel aan. Directe aanleiding tot aanschaf was de zomerorgelavond in de Rotterdamse Laurenskerk. Enkele weken eerder had ik een reis naar Israël, zodat ik de recorder kon uitproberen op het Oberlinger orgel van Dormition Abbey, Jeruzalem, waar ik in 1989 ook gespeeld heb. Helaas is dit vrij jonge orgel zodanig versleten dat het zal worden afgebroken en vervangen door een orgel van Klais (Bonn).

 

Hoewel er inmiddels ongekend veel orgelmuziek op YouTube rondzingt - tussen het niveau van schaamteloos tot en met ongekend geniaal - wil ik toch enkele stukken publiek toegankelijk maken. Enerzijds vanwege de fraaie instrumenten zelf. Anderzijds omdat er altijd wel liefhebbers zijn die gewoon ongekunsteld weten te genieten van geestelijke muziek.

En zo niet, laat het dan zijn ter nagedachtenis van mijn vader, die vanaf mijn vierde levensjaar mijn leermeester was in improvisatie, harmonisatie, contrapunt, fugatische opbouw en vooral... liefde voor de keizer onder de instrumenten. Overigens steggel ik nog geregeld met Rob, zelf een uitmuntend pianist, over de vraag of nu het orgel (míjn domein) of juist de piano/vleugel (zíjn domein) de werkelijke keizer is...

 

Mijn vader had kopieën van mijn originele banden die hij letterlijk heeft grijsgedraaid. Daarbij kon hij het niet nalaten om mij af en toe op te bellen en zonder iets te zeggen de hoorn van de telefoon (mobieltjes bestonden nog niet!) omhoog te houden richting de geluidsboxen in de woonkamer, het volume wat op te draaien en mij zodoende van een afstandje deelgenoot te maken van 'mijn' orgelmuziek en 'zíjn' genieten ervan. Het was op zijn manier een uitdrukking van waardering en trots.

 

Bram van Binnendijk sr. (1929-2006)

 

 

Anekdote:

Toen ik tijdens mijn studie theologie in 1986 een improvisatie-concert gaf op het orgel van de Hervormde Kerk te Oudewater, kwam er na afloop een student theologie naar boven gestormd (de latere ds. Gerrit van Wijk, toentertijd nog student in Leiden en leerling bij Jan J. van den Berg in Delft). Hij zei met haast dwingende overtuiging:

"Jíj hebt les gehad bij Jan van den Berg! Ik hóór het aan je orgelspel."

 

Ik schoot in de lach en zei: "Helaas! Maar ik begrijp hoe het zit."

 

De clou van het verhaal is, dat ik nog nooit één enkele orgelles bij Jan van den Berg had gevolgd. Maar ik begreep wel wat er speelde.

Wat Gerrit in mijn spel gehoord had was niet Jan J. van den Berg, maar diens leermeester Adriaan C. Schuurman, organist van de Sint-Joriskerk te Amersfoort.

Zowel Jan J. als mijn vader Bram sr. (beiden van het bouwjaar 1929) waren gelijktijdig leerling van Schuurman in de Amersfoortse tijd.

 

Wat student Van Wijk in wezen gehoord had was datgene, wat Adriaan Schuurman mij (als leerling van zíjn leerling) bij zijn afscheidsconcert in de Nieuwe Kerk van Delft op indringende, haast geheimzinnige wijze toefluisterde: "Jij bent erfelijk belast".

 

 

 

Eerste Periode (1981-1986)

 

 

Besoyen (Waalwijk) - Hervormde Kerk (ca. 1981)

De eerste opname is gemaakt in de Hervormde Kerk van Besoyen (Waalwijk) op het uit 1857 stammende Vollebregt orgel, waarvan ik vanaf mijn 15e eerste organist was (1978-1991). Deze opname dateert vermoedelijk uit 1981 toen ik in VWO 5 zat. Mijn leraar economie, Jan van der Leij uit Utrecht, bracht speciale semi-professionele opname apparatuur hiervoor mee. De microfoons stonden vooraan in de dooptuin op ca. 10 meter bij het orgel vandaan. Deze opname geeft de klank van het orgel, dat ruim onder 440 Herz gestemd is, goed weer. In de nabewerking is de bas iets opgeschroefd, omdat het pedaal - naast een koppel aan het klavier - enkel over een Subbas 16' beschikt, die weinig bodem biedt.

 

Vollebregt orgel te Besoyen op 8.7.2006 © RienVanBinnendijk

 

Afspelen

 Psalm 100

 1. praestanten; 2. uitkomend fluiten; 3. koraal in tweevoud

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

Afspelen

 Psalm 105

 1. koraal

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

Afspelen

 Psalm 51

 1. meditatief; 2. koraal

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

Afspelen

 Psalm 6

 1. mijmeringen

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

Afspelen

 Psalm 122

 1. koraal

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

Afspelen

 Psalm 139

 1. koraal (zonder verhoging); 2. koraal (met verhoging)

 Hervormde Gemeente te Besoyen (ca. 1981)

 

 

Heusden - Grote of Sint-Catharinakerk (3 februari 1985)

In de zeventiger jaren van de vorige eeuw hebben we enkele jaren gekerkt in Heusden onder het gehoor van ds. Gijs Hamoen en na hem nog heel even ds. Jongeboer, totdat ik in 1979 organist werd in Besoyen.

 

 

 

 

Mijn eerste ervaring met het begeleiden van de gemeentezang had ik op 11-jarige leeftijd op dit naoorlogse Valckx-en-Van-Couteren orgel in de Hervormde kerk van Heusden. Oorlogshandelingen van de Duitsers (het opblazen van torens) hebben in 1944 zowel het stadhuis als de kerk beschadigd en het pasgerestaureerde Naber orgel geheel verwoest.

Mijn vader heeft een niet onbelangrijke rol gespeeld bij de aanschaf van het Lohman orgel uit de Broederkerk van Zutphen. Dit orgel moest het uit 1946 daterende noodorgel van de Rotterdamse firma Valckx en van Kouteren vervangen. Bevriend met de toenmalige organist, stadsbeiaardier en klokkenmaker Leen Groen was vrije toegang tot de kerk en het orgel geen issue.

 

Het noodorgel uit 1946 van de Rotterdamse firma

Valckx en van Kouteren.

 

Foto: Rob van Binnendijk

 

Op zondag 3 februari 1985 heb ik met mijn vader en broers meerdere uren in de kerk doorgebracht om bandopnamen te maken, variërend van stukken literatuur (mijn vader), improvisaties (ikzelf) en ook vierhandig en viervoetig spel dat ter plekke ontstond (met Rob).

Zelf heb ik mij laten inspireren door het Lutherlied 'Ein feste Burg', maar dan op de Duitse melodie als weergegeven door Karg Elert. Ooit op de radio gehoord, wilde ik juist zijn robuuste koraalversie gebruiken als slot. Daaraan vooraf twee wat dromerige figuraties, die "ter plekke ontstonden", geinspireerd door de keuze van registratie door mijn vader. (Je hoort de registerknoppen af en toe behoorlijk knallen). De andere improvisatie was over Psalm 138.

 

Lohman orgel te Heusden op 12.1.2014 © RienVanBinnendijk

 

Afspelen

 Ein feste Burg ist unser Gott - Introduktion

 Rien van Binnendijk - Registrant Bram van Binnendijk sr. - tijdelijk wav-bestand

Afspelen

 Ein feste Burg ist unser Gott - Dansant

 Rien van Binnendijk - Registrant Bram van Binnendijk sr. - tijdelijk wav-bestand

Afspelen

 Ein feste Burg ist unser Gott - Koraal ŕ la Karg Elert

 Rien van Binnendijk - Registrant Bram van Binnendijk sr. - tijdelijk wav-bestand

 

 

Lohman orgel te Heusden op 12.1.2014 © RienVanBinnendijk

 

 

 

 

 

 

Nicolaikerk © 14.1.2016

Nicolaďkerk Utrecht

Marcussen orgel

 

24 juni 1985

 

In onze studententijd hebben Rob en ik op een zomerse avond in juni 1985 ruim anderhalf uur muziek vastgelegd van het fraaie neobarok-orgel, gebouwd door de Deense firma Marcussen.

Een favoriet thema en zeer geschikt voor dit instrument is Veni Creator Spiritus. Opgebouwd in 5 delen werk ik toe naar een plenum waarbij naast diverse tongwerken vooral de Fagot 32' in het pedaal opvalt.

 

Psalm 105 begint figuratief met Sesquialter als uitkomende stem. Daarna een nogal uitbundig tweevoudig koraal in D (afwisselend ritmisch/isoritmisch), modulerend naar Es.

Nun bitten wir den Heil'gen Geist is een lied van Luther op alleen de zwarte toetsen.

Psalm 87 komt direct uit de school van Adriaan C. Schuurman en Jan J. van den Berg. Hier krijgt de Fagot 32' alle kans.

 

Als laatste een 'remake' van de eerder in Heusden gemaakte improvisatie op Ein feste Burg met koraal in stijl Karg Elert.

 

Afspelen

 Veni Creator Spiritus

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 105 - Introduktion und Choral

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 6

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

Afspelen

 Nun bitten wir den Heil'gen Geist

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 87

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

Afspelen

 Ein feste Burg ist unser Gott (Choral á la Karg Elert)

 Rien van Binnendijk - Opname: Rob van Binnendijk

 

 

 

Martinikerk - Groningen

Schnitger orgel

 

1 augustus 1985

 

Op vrijdagavond 2 augustus 1985 zou Piet Wiersma een orgelconcert geven in de Groninger Martinikerk. Hij woonde toentertijd in Haren, vlak bij mijn oom Bert van Bezooijen, met wie hij bevriend was. Piet had hem daags tevoren meegevraagd naar de Martini om adviezen te geven voor een passende registratie. Aangezien Bert in de orgelcommissie zat, kende hij de klankkleur van het orgel als geen ander.

 

Die donderdagavond was Piet Wiersma niet van plan zijn traditionele snack rond 22.30 uur over te slaan. Zo gaf hij mij gelegenheid om een kleine drie kwartier kennis te maken met deze fraaie Schnitger.

 

Toevalligerwijs was er die avond een zekere Henk la Roi, die met professionele apparatuur opnamen maakte van Piet Wiersma. Hij was genegen om "mijn drie kwartier improvisatie" eveneens vast te leggen.

 

Later kreeg ik een cassettebandje thuisgestuurd. De voor die tijd zeer professionele opnameapparatuur heeft ertoe bijgedragen dat de kwaliteit

nauwelijks te lijden heeft gehad.

Martinikerk 8.7.2003 © RienVanBinnendijk (foto: Sander van Bezooijen)

 

Snijwerk en manualen

volgens Schnitger prinicpe

door Cor Edskes († 2015).

 

RienVanBinnendijk © 8.7.2003

 

1. Vater unser im Himmelreich

Ik begon die avond met het Vater Unser van Maarten Luther, in een figuratie met de Sesquialter van het rugwerk als uitkomende stem. (Helaas heeft Henk de band iets te laat aangezet zodat we het begin hiervan missen).

Bij de tweede variatie verwachtte ik met de Viola (of was het een Gamba?) van het hoofdwerk een zachte strijker. Omdat hij mij meer als tongwerk klonk, heb ik meteen gewisseld naar de zachte fluiten. Uitkomend (als ik mij goed herinner) met een Hautbois 8' van het rugwerk, zo niet de Vox humana 8' van het bovenwerk.

Het derdevierde deel is een plenum, waarin de rijke klankkleur van Schnitger helemaal tot zijn recht komt. Deze variaties zijn in één opname te beluisteren.

De bijgaande foto's zijn echter gemaakt op 8 juli 2003 toen ik - met Jan Willem van Willigen als registrant - opnieuw het grote orgel bespeelde, na kennisgemaakt te hebben met zijn eigen orgel thusi, gebouwd door Cor Edskes († 2015) volgens Schnitger principe.

 

2. Nun bitten wir den Heil'gen Geist

Van de reformator Maarten Luther stamt dit Pinksterlied op uitsluitend zwarte toetsen. Het stuk bestaat uit een aantal variaties dat opbouwt naar een plenum maestoso.

Vanuit donkere kleuren in het prestanten koor volgt een figuratie waarbij de melodie afwisselend klinkt in het pedaal en het klavier.

De derde variatie doorloopt in octaafpedaal de melodie verlucht met enkele toccata-achtige akkoorden.

Vervolgens een koraal in plenum met mixturen en scherp. In het middengedeelte, gespeeld op het rugwerk, raak ik even de draad kwijt. Omdat het orgel van de Martinikerk een halve toon hoger geintoneerd is (een C klinkt als Cis) werd ik halverwege de improvisatie even van mijn stuk gebracht omdat mijn spierherinnering en absolute gehoor even niet wilden samenwerken.

De laatste variatie is quasi toccata, beginnend met de melodie in het pedaal, het middengedeelte als echospel, en afgerond met een plenum 'kyrie eleis'.

 

3. Psalm 68 - God zij geloofd met diepst ontzag

Terwijl Piet Wiersma weer op zijn schreden terugkeerde naar het orgel, kreeg ik gelegenheid om nog een kleine 3 minuten te spelen. Ik koos voor een koraalzetting over Psalm 68.

Als ik deze opname van nu 30 jaar eerder beluister, herbeleef ik opnieuw dat laatste moment, waarin de volheid van deze orgelklank als een waterval over je heen komt. In de voor laatste zin echter doe ik iets vreemds met de pedaallijn die terugkeert (en het klavier dat helaas volgt) naar waar hij níet moest wezen. It happened...

De triller in het slotakkoord was in Heusden beter op zijn plaats. Zou ik nu niet meer zo doen. Enfin, de brede klankkleur van dit fraaiste orgel uit Noord-Nederland doet het hem.

 

Afspelen

 Vater unser im Himmelreich

 Rien van Binnendijk - Martinikerk Groningen - 1.8.1985 (3 delen)

Afspelen

 Nun bitten wir den Heil'gen Geist

 Rien van Binnendijk - Martinikerk Groningen - 1.8.1985 (diverse variaties)

Afspelen

 Geloofd zij God met diepst ontzag

 Rien van Binnendijk - Martinikerk Groningen - 1.8.1985 (Psalm 68, koraal in plene voce)

 

 

Jacobikerk Utrecht

Garrels-Meere orgel

 

5 september 1986

 

Op 5 september 1986 vond het Openingscollege van de Faculteit der Godgeleerdheid aan de Rijksuniversiteit Utrecht plaats in de Jacobikerk.

 

Hoewel vanaf mijn eerste studiejaar de Nicolaďkerk voor deze gelegenheid in aanmerking kwam, is men in later jaren wat gaan rondkijken naar andere kerken in de binnenstad, zoals de Jacobikerk (1986) en de Janskerk (1987).

 

Met gebruikmaking van een vooraf opgestelde liturgie, en gelegenheid tot een improvisatie, heb ik deze middag een wat fijngevoeliger spel neergezet op dit Garrels-Meere orgel, ingegeven door de gewijde universitaire sfeer en de historische locatie.

 

Mijn broer Rob heeft met eigen apparatuur de opnamen verzorgd, gezeten direct onder het orgel, waarbij studenten direct onder de micrifoons af en toe door de opnamen heen te horen zijn. In oktober 2015 alle Jacobi-opnamen geremasterd.

 

Vermeldenswaard is de rol van dr. Anton Vos (Filosofie en Wijsbegeerte), die de leiding had. Als spreker en voorzanger is hij duidelijk te horen. Zijn zangstem geeft aan deze opname een bijzonder charme.

 

Mijn registrant die middag was mijn jaargenoot Gijsbert van den Brink.

 

Afspelen

 1. Psalm 138 : 1 en 3 (NB)

 Introďtuslied - Ingeleid door dr. Anton Vos

Afspelen

 2. Psalm 51 : 1 (NB)

 Schuldbelijdenis

Afspelen

 3. Gezang 449 : 3 en 4 (LvK)

 Kyrie en Gloria

Afspelen

 4. De Heer' is mijn Herder (Gezang 184 uit B'38)

 Interludium - Improvisatie op de Nederlandse en Engelse melodie

Afspelen

 5. Gezang 325 : 1 - 5 (LvK)

 Stormachtig tussenspel tussen vers 4 en 5

Afspelen

 6. Gezang 477 : 1 en 2 (LvK)

 Geest van hierboven - In Dir ist Freude

Afspelen

 7. Finale

 uit: Das Holsteinische Orgelbüchlein - Hans Friedrich Micheelsen

 

 

 

Spiez, Zwitserland ~ Reformierte Kirche

Orgelbau Kuhn 1983

 

8 juli 1997

 

Tijdens de vakantie In Zwitserland kreeg ik toestemming om een avond alleen in de Reformierte Kirche van Spiez het orgel van firma Kuhn uit 1983 te bespelen.

Tijdens deze avond had ik mijn portabel casetterecorder bij me, met een tik in de wieltjes en fors overstuurd in de boventonen (fraai gefikst door Rob).

 

Halverwege de avond ontstond er 'iets'. Een improvisatie over het 12e berijmde vers van Psalm 107. Ik zag zwaar beladen zeilschepen, twee- en driemasters voor ogen. Schepen, rijk bevracht, liggend aan de kade, wachtend op het opkomende tij om het ruime sop te kiezen, varend naar vreemde oorden en verre kusten.

De improvisatie begint met een zucht van de wind, die de vaantjes hoog in de mast laat wapperen. Dan krijgt de wind grip op de zeilen en zien we de statige schepen, majesteitelijk langzaam, diep in het water liggend, langzaam de haven uitvaren naar volle zee.

En dan... steekt de wind op.

15.8.2007 © RienVanBinnendijk

 

15.8.2007 © RienVanBinnendijk

 

Afspelen

 Psalm 107 - Zij die de zee bevaren met schepen rijk bevracht

 Opname: Rien van Binnendijk - digital remastering: Rob van Binnendijk

 

 

 

 

Tweede Periode (1988-1991)

 

 

 

 

Hervormde gemeente van Sprang-Capelle

In de Hervormde kerk van het Noord-Brabantse Sprang-Capelle (in de volksmond nog altijd Sprang, het meest oostelijke dorp in de trits met Capelle en Vrijhoeve) staat een fraai orgel van Thomas Houben. De opnamen dateren nog uit de tijd van voor de restauratie van 2010, waarbij het instrument nog zijn witte kleurstelling had.

 

 

De situatie van voor de restauratie van 2010.

Beide foto's: De Orgelvriend

 

 

Als organist van Besoyen ben ik diverse malen gevraagd om in Sprang Capelle de paasviering van de lagere school te begeleiden op het grote orgel.

Vanuit de toen onstane contacten kreeg ik vrij toegang tot het orgel. Een unicum voor die tijd en voor dat orgel... (maar dat is een ander verhaal).

Hieruit is een cyclus van vier jaar ontstaan, waarbij mijn broer Bram en ik (beiden van hetzelfde bouwjaar) altijd in de tijd voor Pasen

met opnameapparatuur van mijn vader naar Sprang fietsten en daar geweldige uren beleefden.

 

Orgelliteratuur en improvisaties - passend bij de tijd van de Passie - werden afgewisseld met gezongen liederen en geďmproviseerde fluitspel.

Uit alle jaargangen werd een selectie gemaakt:

 

1. Donderdag 31 maart 1988

Liederen uit het Liedboek voor de kerken (1973)

 

Afspelen

 Gezang 46 - Kwam van Godswege

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Rien en Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 184 - Met de boom des levens

 Orgel: Rien van Binnendijk / blokfluit en zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 103 - De heiligen ons voorgegaan

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Bouree (auteur onbekend) in een vrije bewerking

 Orgel: Rien van Binnendijk / blokfluit: Bram van Binnendijk

 

Speeltafel in de situatie van 1989

 

 

2. Donderdag 23 maart 1989

In 1989 hebben Bram en ik het programma gestructureerd opgezet vanuit de drieslag lijden, sterven en opstanding.

Deze middag nemen de psalmbewerkingen van Adriaan C. Schuurman (ooit voor radio opgenomen in de Joriskerk van Amersfoort) een prominente rol, zoals bijvoorbeeld het koraal van Psalm 22 en het instrumentale Psalm 23. Deze bewerkingen zijn, naar mijn weten, nooit in druk uitgebracht. Jan J. van den Berg heeft een afschrift van dit werk en daarvan een kopie gegeven aan mijn vader, waarvan ik ooit zelf een kopie heb gemaakt.

 

Lijden

Meerdere delen van Schuurman komen in dit eerste deel terug. Enkele stukken staan op Youtube, de andere zijn wav-bestanden.

 

Afspelen

 Psalm 5 - Adriaan C. Schuurman

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 177 - Leer mij o Heer Uw lijden recht betrachten (LvK

 Orgelimprovisatie: Rien van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 22 - Mijn God, mijn God - in stijl Adriaan C. Schuurman

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 22 - Koraal - Adriaan C. Schuurman

 Orgel: Rien van Binnendijk

Afspelen

 Psalm 23 - Bewerking - naar Adriaan C. Schuurman

 Orgel: Rien van Binnendijk / fluit: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 195 - Nu valt de nacht (LvK)

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

 

Sterven

Van gezang 176 zijn 4 korte variaties gemaakt. In de eerste variatie vormt de begeleiding een echo van de cantus firmus. In de derde variatie klinkt een duet van Gezang 176 en Gezang 177. Afsluitend een koraal in plenum. (De tongwerken zijn wat ontstemd).

Gezang 184 is een favoriet van ons beiden. Het orgel speelt (in de stijl van César Franck's Andantino) de zware tred van Christus die het kruis draagt. De reprise vormt een duet waarbij mijn stem de echo van die van Bram is, met enkele speelse afwijkingen. Ondanks redelijk ongetrainde stem (vooral in het bovenregister), toch sfeervol.

Violet's Gone is de 8e score van Angela Morley uit de film Watership Down, naar het boek van Richard Adams. Bram speelt de fluitpartij.

 

Afspelen

 Gezang 176 - O Liefde die verborgen zijt (LvK) - in 4 delen

 Orgel: Rien van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 184 - Met de boom des levens (LvK)

 Orgel&zang: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Violet's gone (Watership Down, by: Angela Morley)

 Orgel: Rien van Binnendijk / fluit: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 175 - O wij arme zondaars (LvK)

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

 

Opstanding

Volgens mij hebben we na deel 2 de microfoons verplaatst en zingt Bram nu 'dichterbij'.

De orgelimprovisatie op Gezang 211 heeft trekjes van Micheelsen en Dupré. Het stuk eindigt in een drievoudig Kyrie Eleis: een dubbele slotfrase met het 'Kyrie Eleis' (C-D-E-D)

dat zich oplost in het D-groot akkoord.

 

Afspelen

 Gezang 192 - O kostbaar kruis (LvK) - 3 verzen

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk

Afspelen

 Gezang 211 - Christus is opgestanden (LvK)

 Orgel: Rien van Binnendijk / fluit: Bram van Binnendijk

 

 

3. Voorjaar 1990

Will not be released.

 

 

4. April 1991

Tijdens de vakantie in Hongarije in 1989 bezochten we een Hongaarse kerkdienst. Twee van in de dienst gezongen liederen werden favoriet en zijn in Sprang opgenomen.

De improvisatie (Meditation) van dwarsfluit en orgel is spontaan ontstaan. Onwetend hoe het zou beginnen of eindigen gaf het een interessant resultaat.

 

Lobe den Herrn

Rond 1986 ben ik begonnen een cantate te schrijven op het de Duitse hymne "Lobe den Herrn" voor orgel, stijkers en koperblazers.

Het is tot nog toe gebleven bij een uitgeschreven 'orgelversie'. De fuga heb ik nog enkele keren aangepast, waarbij hier de voorlopig laatste versie van 26 april 1990 op het orgel van de Hervormde Kerk van Sprang werd opgenomen. Later heeft Henk Gijzen mij nog enkele waardevolle adviezen gegeven over de fuga, waardoor een vierde (en definitieve) versie nog geschreven moet worden. De opname laat bij gebrek aan registranten een paar opvallende missers horen. Maar enfin, just to get the picture.

 

Afspelen

 Örvend mi szivünk, Mikor ezt halljuk (Hymne 163)

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk, Esther den Boer

Afspelen

 Mindenkoron áldom az én Uramat (Traditional, hymne 254)

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Bram van Binnendijk, Esther den Boer

Afspelen

 Meditation - Spontane Improvisatie van orgel en fluit

 Orgel: Rien van Binnendijk / dwarsfluit: Esther den Boer

Afspelen

 Meditation G Moll - Rien van Binnendijk (*1963)

 Orgel: Rien van Binnendijk / dwarsfluit: Esther den Boer

     

Afspelen

 Als een hert dat verlangt naar water

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Esther den Boer

Afspelen

 God onze Vader

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Esther den Boer

Afspelen

 Gij trouwe Herder Gij geeft kracht

 Orgel: Rien van Binnendijk / zang: Esther den Boer

     

Afspelen

 1. Koraal, uit: "Lobe den Herrn" - Rien van Binnendijk (*1963)

 Orgel: Rien van Binnendijk (zang: Bram; dwarsfluit: Esther)

Afspelen

 2. Andante, uit: "Lobe den Herrn" - idem

 idem

Afspelen

 3. Maestoso, uit: "Lobe den Herrn" - idem

 idem

Afspelen

 4. Fuga, uit: "Lobe den Herrn" - idem

 idem (ongescreende versie)

 

Introduktion

Andante

Click images to enlarge

Maestoso

Fuga (slot)

 
 
 

Last update: 25.10.2015

 
     
     
 

Derde Periode (2010 - 2015)

 

In deze periode heb ik op vakanties in Europa mijn videorecorder meegenomen.

Opnamen hiervan zijn te vinden op mijn YouTube kanaal.

 

 

1. 30.7.2011 - Esztergom (H): Basilika

 

 

 

 

2. (26).2.2012 - Delft (NL): Oude Kerk

 

 

 

3. 28.7.2012 - Orléans (F): Cathédrale Saint-Croix ~ Cavaillé-Coll

 

 

Afspelen Magnificat - Extended version Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (3:18)
Afspelen Introduktion und Passacaglia (Schlussteil) - Max Reger Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (2:32)
Afspelen Pseaume 65 - Pričre et Chorale Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (6:39)
Afspelen Fantasia over Psalm 6 Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (4:57)
Afspelen Trois Essais Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (3:00)
Afspelen Magnificat Anima Mea - Rien van Binnendijk (compositie) Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (2:33)
Afspelen Veni Creator Soiritus - Improvisatie Cathédrale Saint-Croix - Cavaillé-Coll (10:02)

 

 

4. 30.12.2013 - Kleve (D): Stiftskirsche Maria Himmelfahrt ~ Rieger

 

 

 

Afspelen

Veni Creator Spiritus - Improvisatie

Stiftskirche Maria Himmelfahrt (6:11)

Afspelen Mijmeringen over Psalm 6 - improvisatie Stiftskirche Maria Himmelfahrt (5:56)
Afspelen Aus tiefer Not - Reger op Rieger Stiftskirche Maria Himmelfahrt (3:14)
Afspelen Introdukion in D Moll - Reger op Rieger Stiftskirche Maria Himmelfahrt (2:32)
Afspelen Vater unser im Himmelreich - Improvisatie Stiftskirche Maria Himmelfahrt (5:55)
Afspelen Het daghet in den Oosten - Improvisatie Stiftskirche Maria Himmelfahrt (2:44)
Afspelen Psalm 87 - Improvisatie Stiftskirche Maria Himmelfahrt (7:14)

 

 

   

 

Vierde Periode (vanaf 2016)

 

1. Dormition Abbey Jerusalem ~ Oberlinger

 

De verzuchting "Ik zou graag nog eens op het orgel van de Laurenskerk spelen" werd door vrienden opgepakt en op 22 juli 2016 gerealiseerd.

Om dat niet zomaar voorbij te laten gaan, heb ik een Olympus LC 34 Voice Recorder aangeschaft, die vooral het vermogen heeft de bastonen in de lage registers goed op te nemen.

Voorafgaand aan dit evenement had ik een vakantie in Israël.

 

Foto: Jan van den Bosch

 

Na een vriendschappelijk mailcontact met broeder Simeon Gloger van Dormition Abbey in Jeruzalem kreeg ik het drie klaviers Oberlinger Orgel tot mijn beschikking.

Op donderdag 19 en vrijdag 20 mei heb ik een aantal uren doorgebracht op zowel het hoofd- als het koororgel, beiden gemaakt door firma Oberlinger.

Helaas heb ik het volume van de recorder op donderdag nog iets te hoog ingeschat zodat de muziek op enkele momenten iets overstuurd raakte.

Wat niet wegnam dat het een sfeerbepaalde opname werd.

Een selectie uit deze improvisaties is voorzien van foto's uit Israël en Bijbelteksten (ESV) en heb ik geplaatst op mijn YouTube kanaal.

 

 

Op vrijdag 20 mei had ik slechts een uur voor de mis begon. Van die opnamen is alleen het Dies Irae geplaatst.

De beelden hierbij zijn geďnspireerd door de Danse Macabre (Dies Irae in C klein) en de Orgelsymfonie (Dies Irae in C groot) van Camille Saint-Saëns.

 

Foto's: Ria van den Bosch

 

Het rumoer door de opnamen van donderdag 19 mei is afkomstig van pelgrims die de Abdij bezochten.

 

Afspelen

Psalm 22

Grote Orgel (5:42)

Afspelen

Veni Creator Spiritus

Grote Orgel (5:41)

Afspelen

Gezang 96 ~ Wordt krachtig in de Heer (LvK 1973)

Grote Orgel (6:17)

     

Afspelen

Psalm 80

Koororgel (3:41)

Afspelen

Psalm 80 in drie delen

Grote Orgel (6:12)

     

Afspelen

Gezang 96 ~ Wordt krachtig in de Heer (LvK 1973)

Koororgel (3:39)

Afspelen

Psalm 22 - Introductio et Maestoso

Grote Orgel (6:36)

     

Afspelen

Solitude

Grote Orgel (3:14)

     

Afspelen

Es kommt ein Schiff geladen

Grote Orgel (4:30)

Afspelen

Resurrexit Dominus (mit Glockenspiel)

Grote Orgel (3:02)

Afspelen

Psalm 51

Grote Orgel (3:26)

     

Afspelen

Dies Irae Dies Illa (20 mei)

Grote Orgel (3:59)

 

Dormition Abbey Jerusalem ~ RvB © 19.5.2016

 
 

 

 

2. Laurenskerk Rotterdam ~ Vrijdag 22 juli 2016 ~ Marcussen

 

in de cyclus "Amateur Zomeravonden 2016"

Registrant: Alexander Prins

 

 

Foto: Robert van Eijl (mijn camera)

 

Afspelen

Psalm 132 - improvisatie

Hoofdorgel (6:09)

Afspelen

Psalm 80 - improvisatie (afgekeurd)

Hoofdorgel (6:15)

Afspelen

"Solitude" - eigen compositie

Hoofdorgel (3:06)

Afspelen

"Cameron Exitus" - n.a.v. David Cameron's Brexit-Lament

Hoofdorgel (3:02)

Afspelen

Psalm 22

Hoofdorgel (5:15)

 

Een kladblaadje met enkele thema's was alles wat ik bij me had, met daarbij twee 'sorties' in mijn achterhoofd: het d-klein slot van Hayo Boerema's Altenberger improvisatie,

en het E-groot slot van Olivier Messiaen's Nativité du Seigneur.

 

 

Daarnaast had ik een schets-compositie van wat ik maar "Cameron Exitus" noem, waarvan alleen nog maar de openings- en slotmaten klaar waren. Wat er nu precies tussen die twee gebeurde, in het zogenaamde "Franse gedeelte", is mij nog steeds een raadsel. It just happened on the spot.

 

 

 

3. Laurenskerk Rotterdam ~ Dinsdag 26 juli 2016

 

In het kader van "Vrijwilliger Pels Orgel Heilige Familiekerk Rotterdam"

tracteerde Hayo Boerema ons op 26 juli op een koffietafel en een masterclass.

 

Op verzoek gaf Hayo een improvisatie - hij koos de Lofzang van Simeon.

Omdat mijn recorder beneden aanstond, werd deze opgenomen.

Met zijn goedkeuring heb ik deze, voorzien van passende beelden, op YouTube geplaatst.

 

Daarna vroeg Hayo mij te improviseren. Ik koos opnieuw voor Psalm 132, maar nu anders dan vrijdag.

Hayo deed het registreerwerk, inclusief een "verdwaald pedaaltrompetje".

Omdat Hayo er bij was, heb ik bewust 'zijn' Altenberger slot gebruikt als afronding.

 

Zijn 'Jaaaaahhhh' (aan het eind nog net te horen) was veelzeggend...

 

Foto: Peter van Wijk

 

Afspelen

Nunc Dimittis - Improvisatie door Hayo Boerema

Hoofdorgel (7:26)

Afspelen

Improvisatie over Psalm 132 door Rien van Binnendijk

Hoofdorgel (6:27) - registrant: Hayo Boerema

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4. Petruskerk te Woerden ~ Woensdag 19 oktober 2016

 

 

Afspelen

1. Nun komm, der Heiden Heiland

Hoofdorgel (9:57)

Afspelen

7. Frčre Jacques - Improvisatie over een bekend Frans lied

Hoofdorgel (5:09)

Afspelen

8. Psalm 43 op doedelzak (á la Klaas Bolt)

Hoofdorgel (1:33)

Afspelen

9. Dies Irae, Dies Illa (á la Saint-Saens)

Hoofdorgel (6:01)

 

     
     
 

5. Sint-Janskerk te Gouda ~ Maandag 5 december 2016

 

In overleg met Christiaan Ingelse, organist van de Goudse Sint-Janskerk, kreeg ik op maandag 5 december zowel de kerk als het orgel drie uur lang tot mijn beschikking voor het maken van orgelopnames. Met Robert van Eijl als registrant heb ik naast een aantal eigen composities vooral improvisaties vastgelegd op dit fraaie Moreau orgel.

Het was voor mij na 15 jaar - ik was toen dagorganist bij een Symposium vanwege de Gereformeerde Bond - een hernieuwde kennismaking met een inmiddels gerestaureerd orgel.

 

Vanwege 5 december kon ik er niet omheen, om - als enige geoorloofde frivoliteit! - een improvisatie te geven op "Zie ginds komt de stoomboot...".

Het kostte ons zeker 20 takes voordat we een mooie "stoomfluit" hadden. In plaats van de Praestant 8', die iets te fors was, koos ik de Holpijp 8' van het Hoofdwerk

met een vierklank (E-Gis-B-Cis). Robert bediende daarbij uiterst fijngevoelig de registerknop, zodat we een mooie "vervalsing" kregen.

 

Van mystiek gefilterd winterzonlicht in de middag totdat de zon ondergaat en de kerk geheel in duister hult...

     
 

 
     
 

Afspelen

0057-1 - Psalm 120 - Introduktion (Opus 11.2.2002)

Hoofdorgel (3:28)

Afspelen 0057-2 - Magnificat Anima Mea (in 2 delen - Opus 16.2.2004)

Hoofdorgel (2:38)

Afspelen 0057-3 - Ruwe Stormen mogen woeden (in 4 delen - Opus 4.6.2003) Hoofdorgel (4:27)

Afspelen

0057-4 - O come, O come, Immanuel: a. Lyric - b. Mystic - c. Dramatic

Hoofdorgel (14:41)

     
Afspelen 0058-1 - De Profundis (Psalm 130) in 3 delen Hoofdorgel (16:14)
Afspelen 0058-2 - Psalm 38 : 1 en 22 Hoofdorgel (6:11)
Afspelen 0058-3 - Psalm 94 - Fantasia over een wraakpsalm Hoofdorgel (4:33)
Afspelen 0058-4 - Psalm 72 - á la Sietze de Vries (met nieuwe foto's) Hoofdorgel (3:18)
     
Afspelen 0058-5 - Psalm 102 Hoofdorgel (3:10)
Afspelen 0058-6 - "Ladies in Lavender" Hoofdorgel (2:48)
Afspelen 0058-7A - Veni Redemptor Gentium (Nun komm, der Heiden Heiland) - Introductio Hoofdorgel (3:39)
Afspelen 0058-7B - Veni Redemptor Gentium (Nun komm, der Heiden Heiland) - Maestoso Hoofdorgel (2:12)
Afspelen 0058-8 - Magnificat Anima Mea - Fere Somnicolosus

Hoofdorgel (3:53)

     

Afspelen

0058-9 - "Zie ginds komt de stoomboot..." in barokke stijl

Hoofdorgel (4:18)

 
     
     
 

6. Sint-Bonaventura te Woerden ~ Dinsdag 20 december 2016

 

Op uitnodiging van Geerten Liefting, organist-titulair van de Sint-Bonaventurakerk in Woerden, heb ik op dinsdag 20 december in anderhalf uur zowel het transeptorgel als het hoofdorgel bespeeld. De sfeer in de kerk en de mensurering van beide orgels waren bepalend voor de muziek: mystiek-romeins-katholiek. Al zijn het Geneefse Psalmen.

Dit keer ook orgelliteratuur, o.a. van Hendrik Andriessen.

Laatstgenoemde werken in zeker 10 jaar niet gespeeld. Dan maar á vu, met een enkele 'typo', op een voor mij onbekend orgel.

 

 

 
     
 

Afspelen

Psalm 12 (0062-1)

Transeptorgel (9:41)

Afspelen

Psalm 26 (0064-3) Hoofdorgel (9:59)

Afspelen

Psalm 17 (0066-1) Transeptorgel (14:37)
     

Afspelen

Intermezzi voor orgel, Hendrik Andriessen (0063) Transeptorgel (5:30)

Afspelen

Thema et Variaties voor orgel, Hendrik Andriessen (0064) Hoofdorgel (7:54)
 
     
     
 

7. Sint-Joriskerk te Amersfoort ~ Dinsdag 10 januari 2017

 

Op uitnodiging van mijn oom Bert van Bezooijen uit Amersfoort heb ik vanmiddag enkele uren doorgebracht op het Naber orgel in de Sint-Joriskerk.

Op één dag na (11 januari 1974) deed mijn vader 43 jaar geleden hetzelfde, eveneens met zijn 16 jaar jongere zwager.

 

Het werden enkele Psalmbewerkingen en improvisaties, met het verzoek om te improviseren op 'Wie maar de goede God laat zorgen'.

Gijs koos enkele uitgelezen, fraaie en inspirerende registercombinaties. Bij deel 1 van Psalm 63 schijnt echter iets mis gegaan met de pedaalkoppeling.

De Subbas 16' valt zo goed als weg tegen de forse Praestant 8 van het hoofdmanuaal. Het pedaal komt bij de meeste stukken niet echt sterk door.

Enfin, het werd een mooie middag met dit keer geen Franse romantiek, maar heldere Geneefse klanken.

 

Psalm 6 heb ik opgedragen aan mijn vader en leraar.

 

 
     
 

Afspelen

Psalm 6

0073-1

Hoofdorgel (7:49)

Afspelen

Psalm 120 vers 1 0073-2 Hoofdorgel (8:30) - als audio
Afspelen Psalm 107 vers 12 0073-3 Hoofdorgel (7:49)
Afspelen Maestoso en Fuga uit: Lobe den Herrn (Rien van Binnendijk, mei 1990) 0073-4 en -5 Hoofdorgel (6:35)
Afspelen Wer nur den lieben Gott lässt walten - Improvisatie 0074-1 Hoofdorgel (8:43)
Afspelen Psalm 63 - 1. Introduktie - 2. Koraal - 3. Gebed 0074-2 Hoofdorgel (11:46)

 
     
     
 

8. "La Seu" ~ Kathedraal van het Heilig Kruis en Sint Eulŕlia te Barcelona (Spanje) ~ Woensdag 17 mei 2017

 

Tijdens mijn vakantie in Barcelona heb ik op uitnodiging van canonico Alfredo Sabaté-Botet - prefetto di musica - het orgel van de kathedraal voor anderhalf uur tot mijn beschikking gehad. Na afloop vroeg hij referenties op te sturen, zodat hij mij volgend jaar kan inroosteren in de serie zomerconcerten. (Er zijn geen opnamen gemaakt).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Foto's: Rien & Jesse van Binnendijk (iPhone/Samsung4)

 
     
     
     
 

8. Sint-Joriskerk te Amersfoort ~ Woensdag 19 juli 2017

 

Voor de tweede keer deze zomer op het Naber orgel van de Sint-Joriskerk. Hoewel de kerk aanvankelijk deze zomeravond leeg zou zijn, was de beheerder met een aanstaand bruidspaar de kerk aan het bezichtigen, wat op een deel van de opnamen is te horen. Bert van Bezooijen was opnieuw gastheer en registrant.

 

Ik heb ervoor gekozen te improviseren op drie onbekende Psalmen met fraaie melodieën: Psalm 7, 13 en 59.

Een bewerking van Psalm 23 werd door Adriaan C. Schuurman in 1981 opgenomen in zijn Psalmencyclus. Dit stuk speel ik vooraf aan twee improvisaties over dezelfde Psalm, ongeveer in de stijl van... inderdaad: Schuurman. Hij was dan ook leermeester van mijn vader (zie boven).

 

Omdat de beheerder van de kerk tijdens het tweede deel van de avond een aanstaand bruidspaar ging rondleiden (wat op enkele opnamen is te horen), reikte Bert mij (in afwachting op hun vertrek en ik weer verder kon met improviseren) enkele koraalbewerkingen aan (Band V), naast drie fraaie delen (Choral, Var. X en XI) uit de Partita "Sei gegrüsset, Jesu gütig" (BWV 768) van Johann Sebastian Bach.

Nieuw voor mij bij dit laatste stuk was Berts voorstel om Variatie X - nog afgezien van de cantus firmus (C), die ik uitkomend met een tongwerk op het Rugwerk speel - meteen al in te zetten op twee klavieren: de bovenstem op het Bovenwerk met 8' en 4', en de begeleiding (8') in de linker hand op het Hoofdwerk.

Bij "O Mensch, bewein..." kon ik rijkelijk figureren met één van de oudste registers van vóór Nabers tijd: de Sexquialter van het rugwerk, daterend van 1551.

 

Hoewel ik deze avond niet was voorbereid op literatuurspel, kon ik er dankzij een uitgekiende registratie van Bert toch nog iets van maken.

De enkele missers neem ik maar voor lief...

 

De Fantasia in G (Band IV) is me dierbaar, vooral het slot van het middendeel (ŕ 5 voci).

 

Halverwege de avond, bij het ondergaan van de zon, nog even een fotoshoot gemaakt van het interieur, voor beeldmateriaal bij de muziek.

 

 

Afspelen

Psalm 7 - Intro, Koraal, Fantasia

0094-1

Hoofdorgel (8:33)

Afspelen

Psalm 13

0094-2

Hoofdorgel (8:09)

Afspelen

Psalm 59

0094-3

Hoofdorgel (11:21)

Afspelen

Psalm 23 - 1. Adr. C. Schuurman - 2. Koraalcanon - 3. Herdersfluit

0094-4

Hoofdorgel (5:58)

 

 

 

 

Afspelen

J.S. Bach - Liebster Jesu, wie sind hier (BWV 633)

0094-5

Hoofdorgel (2:02)

Afspelen

J.S. Bach - O Mensch, bewein' dein' Sünde gross (BWV 622)

0094-6

Hoofdorgel (6:57)

Afspelen

J.S. Bach - Ich ruf' zu dir, Herr Jesu Christ (BWV 639)

0094-7

Hoofdorgel (2:25)

Afspelen

J.S. Bach - In dir ist Freude (BWV 615)

0094-8

Hoofdorgel - will not be released

Afspelen

J.S. Bach - Her Christ, der ein'ge Gottes-Sohn (BWV 601)

0096-4

Hoofdorgel - will not be released

       

Afspelen

J.S. Bach - Sei gegrüsset, Jesu gütig (BWV 768), Choral, Var. X en XI

0095-1

Hoofdorgel (9:02)

Afspelen

J.S. Bach - Fantasia in G major (BWV 572 )

0095-2 / 0096-1

Hoofdorgel (8:35)

Afspelen

J.S. Bach - Herzlich thut mich verlangen (BWV 727)

0096-5

Hoofdorgel (2:50)

 

 
     
     
     
 

9. Sint-Laurenskerk te Rotterdam ~ maandag 7 augustus 2017

 

 

Evenals vorig jaar kregen de vrijwilligers van de Pels&VanLeeuwen-groep, als waardering voor hun inzet, gelegenheid om in besloten kring het Marcussen orgel te bespelen.

Geďnspireerd dor Hayo's concert in Naarden, met o.a. de 'Cathédrales' van Louis Vierne, heb ik daar op voortgeborduurd. Een muzikale verbeelding van glas-in-lood (een suite-gotique themaatje C-groot/Fis klein met een 4' uitkomend op HW), overgaand in donkere prestanten (bruine dakspanten), en zo wandel ik verder door de Laurenskerk.

Aan het einde een Grand Peinture van de hele kerk in een Plein Jeu.

Onmiskenbaar ben ik beďnvloed door “Ein Deutsches Requiem” van Brahms ("Denn alle Fleisch es ist wie Grass"), het Miserere nobis van John Rutter, of de toonwisseling (C-E-C) aan het slot van Ravel's Boléro. Enfin, whatever is in one's mind. Het is een wat mystiek stuk geworden, geheel afwijkend van de notities die ik eerder gemaakt had.

 

Peter van Wijk heeft opnieuw prachtige opnamen gemaakt van de musici.

 

 

Afspelen

'Cathédrale' - Improvisatie op het interieur van de Laurenskerk

0100

Hoofdorgel (12:22)

 

 
     
     
     
 

10. Sint-Laurenskerk te Rotterdam ~ Vrijdag 18 augustus 2017

 

in de cyclus "Amateur Zomeravonden 2017"

Registrant: Alexander Prins

 

 

 

Opnieuw heb ik mij in januari ingeschreven voor een half uurtje Zomer-Orgelavond op het orgel van de Laurenskerk. Drie improvisaties en een stuk van Max Reger.

 

Ik begon met Psalm 8, maar in de achterliggende week was ik veel bezig met de filmmuziek van John Wlliams voor 'Raiders of the Lost Ark'. Vooral het thema van de "Map Room at Dawn" liet me niet los. Gewoon meesterlijk. Ik heb enkele passages gebruikt als omlijsting voor Psalm 8. Een week oefenen echter niet voorkomen dat ik in het moment enkele loopjes miste. Daarvoor in de plaats kwamen echter andere klanken boven.

 

 

Het tweede stuk is een hommage aan John Tavener's Allelujah, zoals ik dat voor het eerst live hoorde tijdens de begrafenis van Lady Diana in 1997. Gecombineerd met de klacht van Psalm 38.

 

 

Het opus magnus voor deze avond moest Vexilla Regis Prodeunt worden: een improvisatie over Gezang 185 uit het Lieboek (1973) met de titel "Des Konings vaandels gaan vooraan".

In gedachten zie ik een stoeterij met ruiters, paarden en vaandels voorbijtrekken. Voorop gaat een piccolospeler, gevolgd door de tamboer.

Daarna volgend de ruiters met "The King's Banner". Dit stuk was het derde op rij.

 

 

 

De laatste vijf minuten heb ik gekozen voor de "Fuge con molto' van Max Reger. Niet echt voorbereid - miscchien onder tijdsdruk, omdat Alexander de trein van 22.06 uur op Blaak moest hebben? - zitten er aan het begin zes of zeven storende missers. Enfin, halverwege gaat het gesmeerd en het slot staat als een huis. If only my dad still lived...

 

 

Bij aanvang vroeg ik Alexander nog, of het geoorloofd was de chamades te gebruiken. Met een stalen gezicht zei hij: "Maar dat had je bij de inschrijving moeten aanvragen."

Toen hij mijn verbaasde gezicht zag - ik geloofde hem op zijn woord! - zei hij: "Nee joh, grapje!"

Gebruikt hebben we ze.

 

De kerk was in fraai avondlicht gehuld. De binnenverlichting brandde spaarzamelijk, maar sfeervol. Al spelend mezelf overtroffen. S.D.G. indeed.

 

Afspelen

Psalm 8 & "Map Room at Dawn" (John Williams, 1981)

0102-1

Hoofdorgel (8:33)

Afspelen

Psalm 38 & "Allelujah" (John Tavener, 1993)

0102-2

Hoofdorgel (8:09)

Afspelen

Vexilla Regis Prodeunt - Des Konings vaandels gaan vooraan (Gez.185)

0102-3

Hoofdorgel - Live Video (4:49)

Afspelen

Fuge con molto, Max Reger 0102-4

Hoofdorgel (4:55)

 

 
     
     
     

 

11. Sint-Lambertuskerk te Helmond ~ Zondag 3 september 2017

 

gevraagd als registrant bij het orgelconcert door

 

Geerten Liefting

 

 

 

Reinier Korver (registrant links), Geerten Liefting en Jan van de Laar (stadsorganist Helmond)

 

Mijn tijdelijke werkplek aan de rechter kant

 

Foto's RvB © 3.9.2017

 
     
     
     
 

12. Dormition Abbey Jerusalem ~ Donderdag 19 oktober 2017

 

 

Voor de tweede keer in Dormition Abbey, dankzij monnik-musicus Simeon Gloger.

Ria van den Bosch-Van Beijnum had haar hobo meegenomen, zodat we een aantal opnamen met solo konden maken. Aangezien het Oberlinger orgel zal worden afgebroken is er het achterliggende jaar weinig aan gespendeerd om het orgel te stemmen of te renoveren, wat in de opnamen duidelijk is te horen: het orgel klinkt bepaald wollig, soms fors ontstemd. Mijn recorder stond op de ballustrade rechtsachter.

Bij het Oberlinger koororgel hebben we eveneens opnamen gemaakt, die van een betere geluidskwaliteit zijn dan die van het hoofdorgel.

 

Foto's: Jan&Ria van den Bosch © 19.10.2017

 

Afspelen

Gezang 1 - "God heeft het eerste Woord"

0107-1

Hoofdorgel (2:41)

Afspelen

Gezang 46 - "Kwam van Gods wege"

0107-2

Hoofdorgel (3:51)

Afspelen

"Vater unser im Himmelreich" in C Major 0107-3

Hoofdorgel (4:10)

Afspelen

"Jesu meine Freude" - koraal van J.S. Bach met improvisatie 0110-1

Koororgel (5:37) met hobo

Afspelen

Gezang 256 "Niet enkel door het water" - mystieke improvisatie 0111-2

Hoofdorgel (3:45)

 
     
     
     
 

13. Bringham Young Univerity Jerusalem Center (BYU) ~ Vrijdag 20 oktober 2017

 

Hoewel mijn email-aanvraag enkele weken terug niet in Israël maar op het hoofdkantoor in Amerika terechtkwam, was de uit Amerika afkomstige organiste Janice Clayton buitengewoon vriendelijk om ons in het Auditorium te ontvangen en het Marcussen orgel voor twee uur ter beschikking te stellen.

Hoewel de ruimte van het auditorium gortdroog is, heb ik toch enkele opnamen voor publicatie geschikt gemaakt.

Jan van den Bosch heeft van Straf mich nicht in deinem Zorn een video gemaakt met zijn Sony fotocamera.

 

 

 

 

Afspelen

"Straf mich nicht in deinem Zorn" - improvisatie voor orgel en hobo

0113-5

Hoofdorgel (4:29) - video (Jan van den Bosch)

Afspelen

Gezang 487 - "De Heer heeft mij gezien..." (orgel en hobo)

0113-6

Hoofdorgel (3:46) - geluidsbestand

Afspelen

Toccata over Psalm 132 in B.A.C.H.-stijl van Franz Liszt (orgel) 0113-7

Hoofdorgel (3:01)

Afspelen

Psalm 23 vers 1, 2 en 3 - koraalimprovisatie (orgel en hobo) 0114-2

Hoofdorgel (6:46) - videobeelden uit Ein Prat

 

 

Zelfs in Jeruzalem met Spaanse trompetten.

 

Foto's: Jan & Ria van den Bosch © 20.10.2017

 
     
     
     
 

14a. Gereformeerde Gemeente Rehoboth / Barneveld Centrum ~ Dinsdag 6 februari 2018

 

Omdat de Joriskerk in Amersfoort vanavond bezet was, heeft Bert van Bezooijen het zo geregeld dat we terecht konden in Rehoboth, het kerkgebouw van de Gereformeerde Gemeente Barneveld Centrum. Hier werd in 2015 een nieuw orgel geplaatst door Ide Bogaard orgel, met 33 stemmen.

 

 

Afspelen

"O Jesu Christ, meins Lebens Licht " - improvisatie over Gezang

0115-1

Ide Bogaard orgel (7:04)

Afspelen

Psalm 32 - Improvisatie

0115-5

Ide Bogaard orgel (10:24)

 

14b. Gereformeerde Gemeente "Adullamkerk" te Barneveld Zuid ~ Dinsdag 6 februari 2018

 

 

Omdat ik niet eerder de andere Barneveldse refodomes heb gezien, deden we een rondje. De Gereformeerde Gemeente in Nederland (GGiN) was dicht.

Volgens Bert staat hier "een te klein orgel voor deze kerk en voor jou niet zo interessant."

 

Even verderop stond de Adullamkerk van de Gereformeerde Gemeente Barneveld Zuid, alwaar licht brandde. Omdat 'de brutalen de helft van de wereld hebben' (en de niet-brutalen derhalve de andere helft) voegde ik mij vanavond bij eerstegenoemden, en zo stapten we naar binnen. Koster Kees Hendriks, net aan de koffie met de schoonmaakdames, gaf ons direct toestemming, te meer bij het zien van Bert, die ook van dit Mense Ruiter orgel uit 2011 adviseur was. Vanwege het spontane moment, had ik geen gelegenheid mijn recorder uit de auto te halen, dus geen opname. Dat regelt Bert later (om predies te zijn: exact 4 weken later!). In ieder geval vond ik dit laatste orgel vele malen inspirerender dan het eerste.

 

 

Foto's: Rien van Binnendijk (portretfoto genomen door Bert van Bezooijen) © 6.2.2018

 
     
     
     
 

15. Hervormde Kerk te Ouddorp ~ Woensdag 21 februari 2018

 

 

De orgelcommissie van de NHK te Ouddorp is voornemens om zomer 2018 predikanten "van onder het klankbord er eens boven te krijgen".

Dat betekent een concert van ca. een uur. Om alvast het orgel te verkennen en wat registraties uit te zoeken, ben ik vandaag naar Ouddorp getogen.

Mooi weer voor sfeervolle foto's en wat warmte. En een fraai Van Vulpen orgel, promnent aanwezigt in de kerkzaal.

Ruimte erg droog. Opnamen niet bijzonder.

 

 

RvB © 21.2.2018

 
     
     
     
 

16. Adullamkerk Gereformeerde Gemeente te Barneveld Zuid ~ Dinsdag 6 maart 2018

 

 

Had ik 4 weken geleden nauwelijks of geen enkele inspiratie, toen ik in Centrum speelden, vanmiddag gebeurde het omgekeerde. Alles viel op zijn plaats.

Bert omschreef het (in zijn mail aan koster Kees) enkele uren later als volgt:

 

Beste Kees, mijn neef heeft vanmiddag het orgel met zeer veel scheppende inspiratie bespeeld.

Dank voor de geboden gastvrijheid. Met vr grt bert.

 

 

Een aantal improvisaties, afgewisseld met literatuur (Bach, Guilmant, Franck). Uitgangspunt was het eerste deel uit l'Organiste van Cesar Franck.

Heb ik eerder in de Joriskerk van Amersfoort een hommage aan mijn vader gespeeld, dit keer dacht ik aan mijn moeder. Dit eerste deel uit l'Organiste is het enige stuk dat ze ooit voor mij op het orgel thuis in Waalwijk speelde. Vanmiddag heb ik het uitgewerkt met een improvisatie.

 

Na afloop hebben we het orgel van binnen bekeken en gefotografeerd. Van het hoofdwerk naar het bovenwerk. Indrukwekkend vond ik vooral de open Praestant, grote houten pijpen waar je van boven af meters omlaag keek. Mechanische tractuur blijf ik imposant vinden...

 

 

Afspelen

César Franck, Poco allegretto, uit: l'Organiste, met improvisatie

0118-1

Mense Ruiter orgel (7:08)

Afspelen

Psalm 149

0118-2

Mense Ruiter orgel (13:41)

Afspelen

Psalm 130

0118-4

Mense Ruiter orgel (9:25)

Afspelen

Psalm 42 vers 1, 3 en 5 (isoritmisch)

0119-2

Mense Ruiter orgel (11:17)

Afspelen

Psalm 43 (audio only)

0119-3

Mense Ruiter orgel (00:00)

Afspelen

Psalm 94 (not to be released)

0119-4

Mense Ruiter orgel (00:00)

Afspelen

César Franck - Sept pičces en Ré Majeur et Ré Mineur met improvisatie

0119-5

Mense Ruiter orgel (8:40)

 

Zowel Psalm 149 als 130 hebben, naar ik pas bij afluisteren achteraf merkte, een verrassend slot waarin de (fuga)figuurtjes terugkomen. Het loopje "c-bes-a-g" (de eerste vier noten van Psalm 149) komt aan het einde herhaaldelijk terug in het pedaal, maar - bijna onhoorbaar - ook nog eens in het slotakkoord.

Psalm 42 heb ik, vanwege de locatie (Gereformeerde Gemeente) en als een kleine hommage aan Bert (zelfde verband) enigszins op 'reformatorische' (isoritmische) wijze vertolkt.

Als laatste speelde ik enkele delen uit "Sept pičces en Ré Majeur et Ré Mineur" uit de bundel l'Organiste van César Franck (voor harmonium), in een eigen bewerking voor groot orgel met aansluitend een improvisatie als 'Sortie'.

 

Op de terugweg reden we via Achterveld naar Amersfoort, met een fraaie zonsondergang...

 

 

     
     
     
     
 

17. Grote of Sint-Laurenskerk te Rotterdam ~ Dinsdag 26 juni 2018 van 10.30 - 18.30 uur

 

 

Vandaag was de Laurenskerk voor 8 uur mijn kantoor.

Gepland stond aanvankelijk om 13.30 uur om - als deelnemer van de Vrijwilligers Van-Pels-Orgel (voorheen Heilige Familiekerk Rotterdam, zie boven) - te helpen om een aantal dozen met pijpen te verplaatsen in de stelling links naast het hoofdorgel. Als 'dank-je-wel' mochten wij daarna het orgel bespelen. Uiteindelijk bleven er drie speellieden over, die al vanaf 14.40 uur naar boven konden. Op verzoek van Hayo tot 17.00 uur 'moderato' vanwege de bezoekers. Daarna mochten we 'de tent open gooien'. Aldus geschiedde.

De tijd dat anderen speelden, gebruikte ik voor fotografie. Toen de kerk na 17.00 uur leeg was, heb ik beheerder Jannes de Jong gevraagd om één van mijn diepste wensen te vervullen: mij toegang te verlenen tot de ballustrade in het dak (de hanenbalken) om zo van bovenaf foto's te kunnen maken van het hoofdorgel. Hij had geen bezwaar en maakte de deur van de noordwesttoren (noorder zijbeuk) los.

Het leverde unieke plaatjes op, en ik geef toe dat ik op een bepaald moment toch wel merkte wat knikkende knieeën betekent.

 

Ik vermoed dat - vanwege de afwezigheid van een professional - ik meer vrijheid innerlijke voelde om minder 'brave' (veilige, voorspelbare) dingen te doen bij het improviseren, die ik nooit achter mijzelf gezocht had. Met name het slot van Urbs Syon Aurea, met quasi Zimmeriaanse trekjes, verbazen me nog steeds...

Ik ben boven mezelf uitgegroeid. Al kon ik toen nog niet weten wat ik vier weken later, tijdens de bloedmaan op vrijdag 27 juli, zou gaan meemaken! Maar dat is een ander verhaal.

 

 

Frappant was dat Geerten Liefting mij enkele dagen eerder appte en vroeg of ik (toevallig op dezelfde dag!) hem wilde helpen te registeren in... de Laurenskerk. Hij gaf een Pauzeconcert, van 12.45 - 13.15 uur. Dat ging dus vlak vooraf aan de pijpeperij van 13.30 uur. En of ik om 11.00 al aanwezig kon zijn om te prepareren. Voor mij de makkelijke kant "met enkel watr trompetten en een Cornet". Het lkte m.i. aardig, al heb ik nog de rillingen van de twee concerten in Helmond en Woerden waarbij ik hem ook registreerde.

Enfin, het werd een geweldige ochtend. Een jonge dame stond links, ik deed de rechter kant en het was inderdaad overzichtelijk. Todat Geerten mij vroeg of ik zijn improviosatie aan twee (sic!) kanten wilde registreren, "omdat zij dat niet kon", zei hij. Oeps... enfin, we hebben er samen wat van kunnen maken.

 

 

 

1 Urbs Syon Aurea / Sion mijn vaderland (Gezang 261, LvdK)

136-3

Hoofdorgel (5:50)

2 Psalm 149 - Improvisatie: Meditatief, Figuratief, Expressief 137-1 Hoofdorgel (12:15)
3 Max Reger - Introduktion und Passacaglia-Schluss 136-2 Hoofdorgel (2:24)
4 Psalm 86 (improvisatie) 134-1 niet gepubliceerd
5 Psalm 6 (improvisatie) 137-2 Hoofdorgel (9:53)
6 Vater Unser (improvisatie) 137-3 niet gepubliceerd
7 Fantasia over "Wachet auf / Ein feste Burg" 137-4 Hoofdorgel (3:43)

 

 
     
     
     
 

18. Sint Joriskerk te Amersfoort ~ Woensdag 27 juni 2018 van 16.30 - 18.30 uur

 
     
 

Op uitnodiging van Gijs van Bezooijen was ik een dag ná de Laurenskerk in de Amersfoortse Joriskerk voor opnieuw een orgelopname.

Omdat ik een dag eerder veel kruit verschoten had (meende ik) heb ik het vandaag eenvoudig gehouden door mij vooral te richten op een aantal Psalm-improvisaties, die Bert mij ter plaatse aanreikte.

 

 

1 Psalm 77 139-1

Hoofdorgel

11:24
2 Urbs Syon Aurea (Gezang 261) - een minder geslaagde benadering - niet gepubliceerd 139-2 Hoofdorgel 05:02
3 Psalm 124 139-3 Hoofdorgel 07:04
4 Psalm 140 139-4 Hoofdorgel 07:07
5 Psalm 101 (niet gepubliceerd) 139-5 Hoofdorgel --:--
6 Alexandre Guilmant - Choral et Fugue (niet gepubliceerd) 139-6 Hoofdorgel 11:02
7 Psalm 134 139-7 Hoofdorgel 08:39
8 Wachet auf, ruft uns die Stimme 139-8 Hoofdorgel 05:51
9 Psalm 63 in de stijl van A.C. Schuurman en Johann Sebastian Bach 139-9 Hoofdorgel 08:36

 

 

 
     
     
     
  19. Hervormde Gemeente Ouddorp  ~ Zaterdag 21 juli 2018 ~ Inloopconcert  
     
  Heb ik mij op 21 februari voorbereid, zo gaf ik vandaag een inloopconcert in Ouddorp. Geinig om je naam op het aanplakbord te zien staan tussen grootheden als Sietze de Vries en Gerard de Wit.
Dhr. Teun Grinswis was zo voorkomend dat ik de sleutel donderdagavond al van hem kreeg zodat ik van het orgel gebruik kon maken wanneer ik wilde.
Vrijdagmorgen heb ik met Ria met Henk van den Brink de registratie doorgenomen.
Zaterdag was Bert van Bezooijen helemaal vanuit Amersfoort komen rijden om aan de andere kant aan de knoppen te trekken.
Het werd een fijn concert, waarbij Ria van den Bosch enkele stukken op hobo speelde.
Bert zei na afloop dat hij mij graag hetzelfde programma zag spelen in de Joriskerk, volgend jaar zomer.
 
     
 


 
     
 
1 Improvisatie "Von Gott will ich nicht lassen" als voorstudie op Laurenskerk

140-5

Hoofdorgel (6:00)

2      
3      
4      
 
     
     
     
 

20. Grote of Sint-Laurenskerk te Rotterdam ~ Vrijdag 27 juli 2018, Bloedmaan ~ 21.30-22.10

 

Nog even mijn notities doorkijken... (21.15 uur)

 
 
 
 

Voor de derde keer op rij deelgenomen aan de amateur orgelavond in de Laurens. Mede door de middag van 26 juni ben ik nu redelijk vertrouwd met het orgel.

Er bleef dit keer niemand in de kerk achter van de vorige spelers. Met mij waren Jan en Ria van den Bosch, Mirte en Bram, naast twee vrijwilligers en de vaste registrant Alexander Prins.

Meer dan voorheen bleek hoe Alexander afgestemd was op mijn improvisaties en er zelf enorm plezier in had. We hebben er samen wat van gemaakt.

Vooral zijn opmerkng over pedaalsolo in BM-2 was goud! Of de Fluit 4' op RW met tremulant...

Prachtig om te merken hoe én het orgel én een goede regisrant je weten op te tillen naar grotere hoogten. To explore news worlds...

 

 

Vanavond had ik 3 improvisaties voorbereid:

 
   
 
BM-1 Fantasia over Psalm 33

141-1

Hoofdorgel (5:17)

BM-2 Fantasia over Von Gott will ich nicht lassen 141-2 Hoofdorgel (9:12)
BM-3 Fantasia over Thomas Tallis' canon Glory to thee, my God, this night 141-3 Hoofdorgel (7:52)
BM-4 Toegift "Bloedmaan" á la Saint-Saëns en Tallis 141-4 Hoofdorgel (x : x)
 
     
  Toen ik om 21.30 uur begon te spelen, kroop de maan weg achter de aarde om zich voor de zon te verbergen en te veranderen in een volkomen bloedmaan.
Uiteraard is dit in het spel terug te horen.

 
     
     
     
     
     
 

21. Grote of Sint-Laurenskerk te Rotterdam ~ Zondag 26 augustus 2018 ~ "Sortie"

 
     
   
     
  René van Loon - predikant van Wijkgemeeete "De Samaritaan" nodigde mij deze week per app uit om de komende dienst in de Laurens bij te wonen, waarin hij zou voorgaan.
Het thema was 'Omgaan met tegenslag'. 
Geerten Liefting zou spleene, en ik heb hem een dag tevoren ingeseind, dat ik als toehoorder de dienst zou bijwonen. Vroeg hem of hij het bezwaarlijk vodn als ik ná de dienst nog even boven kwam.
Echter kreeg ik geen reactie op mijn bericht. Tót 4 minuten voor aanvang van de dienst mijn mobiel ineens begon te trillen en hij mij nota bene vanaf het orgel belde.
Waar of ik in de kerk zat en of ik na de dienst nog wilde spelen...


Geerten tijdens de slotzang.

Tijdens de collecte, vóór de slotzang, ben ik naar boven gelopen. Na de zegen volgde eerst zijn naspel. Terwijl de goegemeente zich aan de koffie laafde, kreeg ik het orgel, waarbij Geerten mij registreerde.
Ik had niets voorbereid, maar improviseerde spontaan nog eens over Psalm 33. Maar dan anders. De laatste twee akkoorden waren niet gepland, maar Geerten trok onverwacht de chamade erbij... vandaar de "wiebel" gevolgd door een fris D-akkoord. Het was een leuk collegiaal moment. Na afloop vertelde Ria, dat ze het slot vanuit de kerk heeft gefilmd met haar mobiel (Samsung S 6 Galaxy).
Met ongebruikelijk goede kwaliteit.
 
     
 
1 Sortie ~ improvisatie over Psalm 33  

Hoofdorgel (4:20)